Laadpunten in je parkeergarage? Zo waarborg je veiligheid!

Waar elektrische auto’s vroeger nog een uitzondering waren, zijn ze inmiddels een vertrouwd onderdeel van het straatbeeld én van parkeergarages. Met deze ontwikkeling ontstaan echter ook nieuwe vraagstukken. Hoe zorg je ervoor dat laadinfrastructuur veilig, toekomstbestendig én volgens de geldende regelgeving wordt gerealiseerd?

Met de komst van nieuwe wetgeving vanuit de Omgevingswet, het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) en de EPBD III-richtlijnen staan installateurs, ontwerpers en gebouweigenaren voor nieuwe uitdagingen. Deze regelgeving vraagt om meer dan alleen naleving: het vraagt om slimme ontwerpkeuzes, technische kennis en een integrale aanpak.

In dit artikel nemen we je mee in de nieuwste regels, risico’s en oplossingen rondom laadpunten in parkeergarages. We laten zien waar de belangrijkste brandveiligheidsuitdagingen liggen en hoe doordachte ontwerpkeuzes bijdragen aan een veilige en toekomstbestendige laadinfrastructuur.

Aangescherpte wetgeving voor laadpunten in parkeergarages

Met de komst van de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn de regels voor laadpunten in parkeergarages verder aangescherpt. Zo is opladen via een standaard stopcontact (mode 1 of 2) niet langer toegestaan. Nieuwe laadpunten moeten voldoen aan mode 3 of 4 volgens de NEN 1010. Daarnaast is een centrale afschakeling verplicht, bijvoorbeeld via:

• een noodknop 
• een automatische koppeling met de brandmeldinstallatie 

Ook moeten laadpunten én de locatie van de afschakeling duidelijk worden aangegeven bij de ingang van de parkeergarage.

Vanaf januari 2025 gelden aanvullende verplichtingen vanuit de Europese EPBD III-richtlijn. Voor utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen geldt:

• minimaal één laadpunt verplicht 
• leidinginfrastructuur voor minimaal 20% van de parkeerplaatsen bij nieuwbouw of ingrijpende renovatie 

Voor parkeergarages onder gebouwen met een slaapfunctie, zoals woningen of zorginstellingen, gelden aanvullende veiligheidseisen. En is de parkeergarage groter dan 1.000 m² of is er slechts één vluchtroute aanwezig? Dan is een automatische blusinstallatie verplicht. Hoewel momenteel wordt gediscussieerd over een mogelijk verbod op laadpunten in ondergrondse parkeergarages, bestaat zo’n verbod op dit moment nog niet. Wel moeten de risico’s aantoonbaar beheerst worden. Juist daar ligt een belangrijke opgave voor de sector.

Nieuwe verplichtingen vanaf 2026

Met de komst van de EPBD IV-richtlijn worden vanaf 2026 opnieuw aanvullende eisen verwacht. Hoewel de exacte invulling nog wordt uitgewerkt, is duidelijk dat de regelgeving verder wordt aangescherpt. Voor nieuwbouw en ingrijpend gerenoveerde woongebouwen met meer dan drie parkeerplaatsen wordt volledige leidinginfrastructuur naar alle parkeerplaatsen verplicht. Daarnaast moet minimaal de helft van de parkeerplaatsen worden voorzien van voorbekabeling én minimaal één laadpunt.

Bij utiliteitsgebouwen gelden nog strengere eisen:

• iedere parkeerplaats moet bereikbaar zijn via leidinginfrastructuur 
• minimaal 50% moet worden voorzien van voorbekabeling 
• minimaal 20% moet beschikken over een laadpunt 
• voor kantoren stijgt dit percentage zelfs naar 50% laadpunten 

Ook bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen krijgen te maken met aanvullende verplichtingen. Daarbij geldt straks:

• minimaal 50% van de parkeerplaatsen voorbereid met bekabeling
  óf 
• minimaal 10% voorzien van laadpunten 

Voor overheidsgebouwen worden de eisen verder aangescherpt. Uiterlijk in 2033 moet minimaal de helft van de parkeerplaatsen zijn voorbereid op laadpunten.

Brandveiligheid van elektrische auto’s en laadpunten

Elektrische voertuigen zijn niet per definitie brandgevaarlijker dan voertuigen met een verbrandingsmotor. Het verschil zit vooral in het moment waarop brand ontstaat. Bij elektrische voertuigen ontstaat brand vaker tijdens het laden, terwijl brandstofauto’s vaker tijdens het rijden in brand raken.

De impact van een brand bij elektrische voertuigen kan echter groter zijn. Lithium-ionaccu’s kunnen bij oververhitting een kettingreactie veroorzaken en zelfs na het blussen opnieuw ontbranden. Positief is dat het gebruik van minder brandgevoelige LFP-accu’s steeds verder toeneemt. In 2021 bestond ongeveer 4% van de geregistreerde autobranden uit elektrische voertuigen, terwijl circa 14% van het wagenpark elektrisch was. Dat verschil lijkt groot, maar wordt deels beïnvloed door het relatief hoge aantal autobranden rondom de jaarwisseling.

Toch vraagt de praktijk om extra aandacht. Niet omdat elektrische voertuigen per definitie een hoger brandrisico vormen, maar vanwege de complexiteit van het blussen. Denk hierbij aan:

• herontsteking 
• elektrocutiegevaar 
• moeilijk bereikbare accupakketten 

Deze risico’s zijn beheersbaar met de juiste veiligheidsmaatregelen en beschermingsmiddelen.

Waarom laadpunten in parkeergarages extra aandacht vragen

De grootste uitdaging zit in de fysieke positionering van laadpunten binnen parkeergarages. Wanneer meerdere voertuigen dicht naast elkaar opladen, neemt het risico op brandoverslag toe. Hierdoor kan een incident sneller escaleren, wat het blussen bemoeilijkt en de kans op structurele schade aan gebouwen vergroot. Daarom vraagt het ontwerp van laadpleinen en parkeergarages om een integrale veiligheidsaanpak.

Essentiële richtlijnen voor veilige laadinfrastructuur

Met de groei van elektrisch rijden wordt veiligheid steeds belangrijker. De brandweer test daarom bijvoorbeeld met dompelbaden om elektrische voertuigen na een brand gecontroleerd te koelen en herontsteking te voorkomen. Een veilige laadinfrastructuur vraagt om een combinatie van bouwkundige, installatietechnische en organisatorische maatregelen.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• Vluchtroutes
  Plaats deze nooit direct langs laadpunten. 
• Thermische beveiliging
  Installaties moeten automatisch uitschakelen bij oververhitting. 
• Positionering van laadpunten
  Voorkom aanrijdgevaar en zorg dat hulpdiensten voldoende toegang hebben. 
• Slimme energietechniek
  Load balancing en peak shaving helpen netoverbelasting voorkomen. 
• Rook- en warmtedetectie
  Zorg voor snelle detectie boven laadplekken. 
• Beperken van DC-laders
  Hiermee wordt het risico op hitteontwikkeling beperkt. 
• Brandcompartimentering
  Door laadplekken in aparte brandcompartimenten onder te brengen, kan branduitbreiding worden beperkt. 

En minstens zo belangrijk: vakmanschap. Alleen een gecertificeerd elektrotechnisch installatiebedrijf dat werkt volgens de geldende normen én zorgt voor goed onderhoud, kan de veiligheid van laadinfrastructuur waarborgen.

Wat is load balancing?

Load balancing is een techniek waarbij het beschikbare elektrische vermogen slim wordt verdeeld over meerdere laadpunten of installaties. Hierdoor wordt voorkomen dat de totale belasting op de elektrische installatie of het net te hoog oploopt. Binnen laadoplossingen voor elektrische voertuigen zorgt load balancing ervoor dat systemen stabiel, efficiënt en betrouwbaar blijven functioneren, ook tijdens piekbelasting.

Wat is peak shaving?

Peak shaving is het verminderen van pieken in het energieverbruik door het laadproces slim aan te sturen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door tijdens drukke laadmomenten tijdelijk gebruik te maken van opgeslagen energie uit batterijen. Hiermee wordt voorkomen dat de belasting op het elektriciteitsnet te hoog oploopt.

Peak shaving helpt:

• netcongestie verminderen 
• energiekosten beperken 
• energievoorzieningen stabiel houden 

Nieuwe norm: NEN 9510

Naast bestaande normen voor elektrotechnische installaties, zoals:

• NEN 1010 
• NEN 8012 
• NEN-EN 61439 

wordt momenteel gewerkt aan de nieuwe NEN 9510. Deze norm richt zich specifiek op de brandveiligheid van elektrische installaties en laadvoorzieningen.

De richtlijn biedt handvatten voor:

• risicoanalyse 
• aanvullende branddetectie 
• monitoring van laadpunten 
• automatische uitschakeling buiten gebruikstijden

Hoewel het risico op brand bij laadpunten relatief klein blijft, is het belangrijk om bewust en risicogericht te ontwerpen. Daarbij speelt ook de gebruiker een belangrijke rol. Alleen met kwalitatieve laadkabels, correct aangesloten stekkers en goed onderhouden installaties kunnen risico’s verder worden beperkt.

Veiligheid ontstaat niet vanzelf. Het begint bij kennis, zorgvuldigheid en professioneel vakmanschap.

Veilige laadinfrastructuur vraagt om een integrale aanpak

Met strengere wetgeving en toenemende technische complexiteit wordt het realiseren van veilige en duurzame laadinfrastructuur steeds belangrijker. Dat vraagt om slimme ontwerpkeuzes, kennis van normen en wetgeving, én een integrale aanpak waarin veiligheid centraal staat. Alleen met vakmanschap, samenwerking en doordachte installatietechniek kunnen laadpunten in parkeergarages écht veilig en toekomstbestendig worden gerealiseerd.

Benieuwd wat dit betekent voor jouw gebouw, project of ontwerp? Onze experts denken graag mee over een veilige en toekomstgerichte oplossing.