Een goed energielabel betekent nog geen toekomstbestendig gebouw - Interview

Met de EPBD IV wordt er een belangrijke stap gezet richting een energiezuinige en emissievrije gebouwde omgeving. Het is daarom één van de vele zaken die ook onze adviseurs bezighouden. We spreken Thijs Barten, Adviseur Duurzaamheid, over zijn visie op de EPBD IV in relatie met klimaatadaptatie.

Als het gaat om klimaatadaptatie, waar hou jij je als Adviseur Duurzaamheid mee bezig?

“Het komt in basis neer op het onderzoeken hoe energie, waterretentie, groen en hittestress beter met elkaar verbonden kunnen worden en hoe we dit in projecten mee kunnen nemen. We kunnen daar wel allemaal mooie ideeën, wetten en onderzoeken over hebben, maar het gaat er ook om hoe we dit in de praktijk kunnen toepassen.”

En hoe zit het naar jouw mening met klimaatadaptatie als we het hebben over de EPBD IV?

“De EPBD IV richt zich op een verlaging van onze energievraag en het afbouwen van fossiele energie. Absoluut belangrijke stappen die we echt moeten gaan zetten, maar is daarmee vooral gericht op klimaatmitigatie: Het afzwakken van klimaatverandering door onze uitstoot te verminderen. Maar daarmee is de opgave voor gebouwen als het gaat om de al in gang gezette klimaatverandering nog niet rond. Een gebouw kan energiezuinig zijn en toch een plek worden waar je tijdens een warme zomer nauwelijks prettig kunt wonen. Hetzelfde gebouw kan ook bij een hevige bui te maken krijgen met wateroverlast. Voor mij laat dat zien waarom we breder moeten kijken naar wat we duurzaam noemen. De EPBD IV lost het energievraagstuk op. Klimaatadaptatie blijft liggen, en deze zomer laat zien dat dat ons gaat inhalen.”

De EPBD IV benoemt klimaatadaptatie wel in relatie tot het binnenmilieu. Gaat dat dan niet ver genoeg?

“De uitdaging zit vooral in hoe concreet we dat maken. We kunnen energieprestatie, waterberging en groen ieder afzonderlijk uitwerken, maar uiteindelijk moeten die onderdelen op dezelfde locatie samen kunnen functioneren. Hoe prettig blijft een woning tijdens warme dagen? Waar gaat het regenwater naartoe wanneer er in korte tijd veel valt? En hebben de bomen die voor verkoeling moeten zorgen straks voldoende ruimte en water om te blijven groeien? Dit zijn vragen die wat mij betreft vanaf het begin bij een ontwerp horen. En dat gaat dus niet alleen over het binnenmilieu.”

Hoe vertaalt dat zich naar jouw werk?

“Bij hitte betekent dit dat we isolatie samen moeten bekijken met zonwering, ventilatie en mogelijkheden om warmte af te voeren. Een woning verduurzamen vraagt ook om aandacht voor het zomercomfort. Als we dat pas onderzoeken wanneer bewoners overlast ervaren, hebben we een belangrijk moment gemist om het goed te regelen. Daarnaast houdt mijn blik niet op bij de gevel van een gebouw. Mijn interesse ligt vooral daarbuiten, hoeveel verharding ligt er rond een gebouw, waar kan je schaduw creëren voor een koelere omgeving voor de bewoners. Je kunt veel aandacht besteden aan de woning, maar de omgeving waarin die woning staat hoort bij hetzelfde ontwerp. Bij waterretentie geldt hetzelfde. Een berekening van het benodigde aantal kubieke meters is een startpunt. Of de oplossing past bij de bodem en grondwaterstand en hoe de berging weer beschikbaar komt voor een volgende bui is soms nog wel belangrijker.”

Wat zien we hiervan terug in jouw adviezen aan opdrachtgevers?

“Juist in de combinatie van de bovenstaande aspecten zie ik kansen en dat wordt veel te weinig gedaan. Kunnen we ruimte voor water verbinden aan groen en schaduw? Kunnen we bij een renovatie meteen onderzoeken hoe we ongewenste zoninstraling beperken? En kunnen we die keuzes maken voordat de beschikbare ruimte en het budget al volledig zijn verdeeld? Mijn overtuiging is dat klimaatadaptatie een vast onderdeel van goed ontwerpen en adviseren moet zijn. We maken nu keuzes waar bewoners nog tientallen jaren mee moeten leven. Dan vind ik dat we verder moeten kijken dan het behalen van de berekening van vandaag ook al is dat "makkelijker en sneller". Dat is wat ik meeneem naar opdrachtgevers en in mijn adviezen.”

Kan jouw project de scherpe adviezen van Thijs of zijn collega’s wel gebruiken? Kom in contact of bel ons op 010 260 01 03. Onze adviseurs staan voor je klaar!